Killer Kids: Brenda Spencer hield niet van maandagen

We schrijven 29 januari 1979. De 16-jarige Amerikaanse Brenda Spencer staat op om naar school te vertrekken. Ver moet ze niet wandelen, want ze kan de schoolpoort zien vanuit haar kamer. Het is maandag. De zoveelste maandag al in haar jonge leven. Voor ieder mens begint vandaag een nieuwe week, maar Brenda heeft er geen zin in.

Ze staart door het raam naar de kinderen die mondjesmaat de schoolpoort binnenglippen. “Zie die kinderen bezig. Het is net een kudde koeien,  een kudde die staat te grazen in de weide. Koeien met rode en blauwe jasjes, die gewoon wat heen en weer bewegen.” Dat moet ze ongeveer op dat moment gedacht hebben, volgens haar verklaringen achteraf aan de politie.

Later zou Brenda Spencer beweren dat ze toen onder invloed was van alcohol en PCP, een drug die hallucinaties opwekt. Jaren later meent ze voor de rechtbank dat haar vader haar meermaals misbruikt heeft. Ze spreekt over een bijna-verkrachting.

Steeds meer kinderen wandelen de school binnen. De tijd begint te dringen. Brenda beslist om die maandag niet naar school te gaan. In plaats daarvan neemt ze het kerstcadeau dat ze van haar vader kreeg bij de hand: een half-automatisch geweer. Vanuit haar raam richt ze op een willekeurig kind dat de school binnengaat. Ze vuurt een schot af, zoals ze al eerder heeft gedaan toen ze met haar vader ging  jagen. Deze keer gaat er geen koe tegen de grond, maar een nietsvermoedende medeleerling. En zo gaat ze verder. Als de politie haar uren later kan arresteren, is de balans confronterend: twee volwassenen, onder wie de directeur van de school, zijn doodgeschoten en acht kinderen en een politieagent zijn zwaargewond.

Brenda Ann Spencer: de grootmoeder van alle schietpartijen

Een ongewone, nooit geziene en gestoorde misdaad op het einde van de jaren zeventig. Men besefte toen nog niet dat Brenda die dag een precedent schiep. Tal van schietpartijen in andere Amerikaanse scholen volgden. En er lijkt maar geen eind aan te komen. Daarom noemt men Brenda “de grootmoeder van alle schietpartijen”.

Brenda pleitte schuldig aan dubbele moord en geweldpleging met een dodelijk wapen. Ze kreeg 25 jaar cel tot levenslang. In 2005 kon ze voorwaardelijk vrijkomen, maar de rechter wees haar vrijlating af. Ze moest opnieuw voor minstens 4 jaar de cel in. Dit jaar zou ze opnieuw voor de rechter verschijnen. Brenda vindt dat ze lang genoeg heeft geboet en ze heeft ongelofelijk veel spijt van haar daden. In 2005 vertelde ze de rechter al huilend dat ze beseft hoe verkeerd ze was en dat het verschrikkelijk moet zijn voor de families van de slachtoffers. Ze acht zichzelf capabel om opnieuw te functioneren in de maatschappij. Het liefste zou ze als heftruckbestuurster aan de slag gaan.

In het programma Telefacts op VTM stelde men in een reportage over Brenda Spencer en haar schietpartij de vraag: is Brenda Spencer klaar om vrij te komen?

Voor mij is het duidelijk: laat haar nooit vrijkomen, want de twee mensen die ze heeft vermoord, krijgen ook geen tweede kans.

Hoe gek zou het bovendien niet zijn dat de persoon over wie The Boomtown Rats in hun hit “I don’t like mondays” zingen, gewoon weer levend en wel tussen de mensen rondloopt…

Killer Kids: Kim De Gelder pleegt zelfmoord

Nee, hij heeft het nog niet gedaan, maar beschouw het als een toekomstige krantenkop.

Dit is mijn visie.. als u zich ergert, ergert u zich dan vooral niet dood, dat zouden de kranten “spijtig” vinden.

(HLN plaatste een foto van de Oost-Europese gangster Jovanovic bij een artikel over Kim De Gelder)

Kim De Gelder was een eenzaat in alle betekenissen van het woorden. Vrienden had hij niet, hobby’s nauwelijks en een levensdoel nog minder. Al had hij het wel geprobeerd. Hij sloot zich aan bij de KSA, begon aan een opleiding verpleegkunde en ging werken als magazijnier. Hij faalde op ieder vlak. Bij de KSA was hij een nutteloze figurant, aan de hogeschool waren zijn examens een fiasco en op zijn werk hield hij het zelf voor bekeken. Daar leefde hij nu, op zijn nieuwbouwappartement  met enkel een televisietoestel, een playstation en een strijkplank. Geen kasten, geen meubels, niets. Alleen witte tegels. En dat voor 600 euro per maand als 20-jarige werkloze. Een rooskleurige toekomst kan je het niet noemen.

Hij voelde zich een nietsnut, een betekenisloos wezen, zonder erkende talenten, zonder objectieven, gewoonweg zonder leven. Daarvoor was er 1 oorzaak: ongeveer iedereen die op deze aardbol leeft. Hij legde dus de schuld voor “alles” niet bij zichzelf, maar bij de buitenwereld. Sterker nog, hij vond zichzelf een interessant mens en hij verdiende aandacht. Maar niemand die het zag. Geen mens die hem een rol van betekenis liet spelen in dit leven. Als hij zich afvroeg wat hij betekende voor zijn medemensen, dan was zijn antwoord duidelijk: NIETS. “Erger nog,” dacht hij, “ik heb geen medemensen.”  Een 70-jarige bejaarde zou zich na zo’n vaststelling bij de feiten neerleggen en wachten op de dood.

 

Een 20-jarige die zich al in die fase bevindt, ziet maar enkele mogelijkheden, die variëren van positief tot extreem slecht: het leven opnieuw in handen nemen; proberen om het leven in handen te nemen maar in dezelfde toestand verder leven; in de goot belanden, zelfmoord plegen … enzoverder enzovoort … tot op het einde van het lijstje: wraak nemen op alles en iedereen.

Iemand die de schuld voor zijn nutteloze bestaan niet bij zichzelf, maar bij de buitenwereld legt, zal het zijn medemens ook niet gunnen om zichzelf te vermoorden. Dus bedacht Kim De Gelder een allerlaatste objectief, een finaal vooruitzicht, een superdoel … iets wat nog nooit iemand had gedaan en waarmee hij kon bewijzen dat hij ook in het echte leven de supermens kan zijn die hij tot dan toe alleen in zijn hoofd was: de ultieme moordenaar worden!

Een gewone seriemoordenaar wilde hij niet zijn, er bestaan er al te veel. Een massamoordenaar wilde hij ook niet zijn, want er zijn ook genoeg van. Bovendien was zijn superdoel dan al meteen volbracht, waardoor zijn leven opnieuw volstrekt zinloos zou zijn. Dus bedacht hij de ideale combinatie: de seriemoordenaar en de massamoordenaar verenigen in één persoon, de vreselijkste ooit, die bovenaan het lijstje zal staan van alle moordenaars die ooit op deze aardkloot hebben gemoord, hijzelf.

Hij zag zijn toekomstige slachtoffers als “te voltooien opdrachten.” Hij maakte lijstjes op zijn computer en verwerkte er een puntensysteem in, zodat hij zijn prestaties kon bijhouden en zodat men later met zekerheid kon zeggen: “hij heeft er zoveel vermoord.” 

Om een coole moordenaar te zijn, een hippe moordenaar waarover men later zou praten en van wie men foto’s zou opzoeken, wilde hij een uiterlijke verandering doorvoeren. Sommigen dragen een masker, anderen een pak.. Kim De Gelder kleurde zijn haar oranje. Het was zijn hint voor de bijnaam die de media aan de onvindbare en mysterieuze moordenaar zou geven. De slachter van Dendermonde en omstreken wilde misschien liever – naar analogie met de Rostov Ripper - de ”Rosse Ripper” worden genoemd, wie zal het zeggen? Of had hij toch “The Joker” in gedachten?

Nu kon hij beginnen met moorden. Hij had maar 1 probleem: hij was een zwakkeling. Ieder mens tussen 6 en 70 jaar was een bedreiging voor zijn superplan. Wie kon hij met zekerheid aan? Zijn slachtoffers waren gemakkelijk gekozen: baby’s en bejaarden. Indien er toch sterkere categorieën uit de voedselpiramide zijn pad zouden kruisen, dan had hij nog altijd zijn neppistool om hen op afstand te houden.  Tot plan B behoorden ook een kogelvrijvest (om een eventuele clinch met de politie te overleven) en een bijl (als zijn mes ergens bleef steken en hij de grovere middelen nodig had).

Zijn eerste missie was eenvoudig: een doodgewone, onopvallende moordenaar worden. Hij reed met zijn fiets een twintigtal kilometer verder en stopte in Vrasene. Niet aan de herdenkplaats van wijlen François Sterchele, maar aan de hoeve van Elza Van Raemdonck. Hij maakte de 72-jarige boerin af met enkele messteken.

Hij keerde terug naar zijn appartement, vulde zijn lijstje aan met “Resultaat actie: 1″ en knipte de dagen nadien alle krantenknipsels uit die hij kon vinden over zijn eerste moord.

Tijd voor level 2: een seriemoordenaar worden. Als je af en toe iemand vermoordt, ben je een seriemoordenaar. Het ging goed vooruit. Zo goed zelfs dat Kim te veel hooi op zijn mes nam: hij wilde meteen ook massamoordenaar worden. En omdat hij besefte dat het misschien a once-in-a-lifetime-opportunity zou zijn, besloot hij om het begrip “massa” een eigen dimensie te geven: meer dan 67 baby’s en peuters stonden op zijn “to do-lijstje”. De kinderdagverblijven Fabeltjesland, Zonneschijn en Peuterland waren zijn doelwitten. Als hij die opdracht kon voltooien, stond hij na amper twee inspanningen al meteen bij de absolute top van luguberste moordenaars allertijden.

Maar hij faalde. Baby’s vermoorden met een mes bleek niet zo eenvoudig als hij had gedacht. Ook de aanwezigheid van “sterkeren” zullen zijn schade grotendeels hebben beperkt. Uiteindelijk is het een wonder dat er in die 10 minuten maar 2 kleintjes en 1 volwassene stierven, want alle potentiële slachtoffers zaten op dat moment als een rat in een val.

De Gelder nam uiteindelijk de benen en fietste weg, opnieuw een nieuwe mislukking rijker. Aan zijn superplan kwam een einde toen de politie hem niet veel later arresteerde. Het is logisch dat hij niet praat, want hij heeft er persoonlijk geen baat meer bij. Zijn uiteindelijke levensdoel is definitief en voorgoed voorbij.

En dus kom ik tot mijn conclusie dat Kim De Gelder zelfmoord zal plegen. Hij beseft namelijk dat het geen enkele zin meer heeft om nog in leven te blijven en te lijden. Er zijn maar een aantal factoren die zijn zelfmoord kunnen tegenhouden of vertragen. 1: hij is zo’n bangerik dat hij het lef niet heeft om zichzelf van het leven te beroven. 2: zijn grootheidswaanzin belemmert hem. 3: hij haat de wereld zo erg dat hij gewoon blijft leven om niemand het plezier van zijn dood te gunnen.

Zoals bij zoveel dingen in het leven, zal ook de tijd hier raad brengen.

Bulgaria’s abandoned children: helpt hulp wel?

Zij die ze niet gezien hebben, hebben er al horen over praten of  hebben er over gelezen: de schokkende BBC-reportage over verlaten kinderen in een Bulgaarse instelling. Canvas zond ze al twee keer uit en vandaag was er in Koppen een reportage over Kate Blewett, de BBC-journaliste die de reportage maakte.

 

Overal op het internet wordt er geschokt gereageerd op de schrijnende, onmenselijke beelden in de reportage. Blogs, nieuwssites, ja zelfs de Belgische federale regering hebben de Bulgaarse wantoestanden met walging waargenomen en willen er iets aan doen. Een ontroerde Chris Dusauchoit nam het voortouw en algauw maakte Verhofstadt en co. 250 000 euro vrij om een actieprogramma uit te werken. 

Communistisch spook 

Bulgarije telt een dikke 7 miljoen inwoners. Het ligt aan de Zwarte Zee en behoorde ooit nog tot het Ottomaanse Rijk. Na de Tweede Wereldoorlog werd het beïnvloed door de Sovjet-Unie en veranderde het in een communistische volksrepubliek, om in 1989 een democratische meerpartijenstaat te worden. Sinds 2007 is het officieel lid van de Europese unie

Na zo’n reportage te hebben gezien, vraagt een mens zich af wat het woord uniciteit of unie vandaag nog betekent. Het Bulgaarse plattelandsgehucht Mogilino – of beter het hol van Pluto  – lijkt op vlak van menselijke beschaving mijlenver verwijderd van Lotenhulle, Zoutenaaie of Schellebelle in onze streken. Het spook uit de communistische periode is in de Bulgaarse grootsteden misschien al een tijdje verjaagd, maar op het platteland is de tijd duidelijk blijven stilstaan. Een tekort aan middelen, een schaarste aan bekwaam personeel en een gebrek aan controle zorgen ervoor dat onmenselijke taferelen zoals in de reportage een alledaags gegeven zijn in dit Oost-Europese land. 

Allemaal vragen 

Of geeft de reportage ons een vertekend beeld? Zijn dergelijke instellingen eerder een uitzondering dan de regel? Werden beelden en interviews deels uit de context van een veel groter maatschappelijk fenomeen getrokken? Wat weet de Bulgaarse overheid hiervan en wat wordt eraan gedaan? Zijn er in andere Oost-Europese landen (bv. Roemenië, Macedonië) ook zulke instellingen?  Wat leert een vergelijking tussen deze landen ons? Wat zijn de onderliggende oorzaken van het bestaan van die instellingen? Enzoverder, enzovoort.

Allemaal vragen die volgens mij dienen beantwoord te worden vooraleer men tot efficiënte, doelgerichte hulp kan overgaan. Gewoon een kwartmiljoen euro op tafel gooien om de boel daar op te frissen en 20 man meer tewerk te stellen, zou weinig uithalen. Vooral bij de laatste vraag wringt het schoentje. In de reportage wordt gezegd dat Bulgarije het land is met de meeste instellingen voor verlaten kinderen. Een merkwaardig gegeven dat door hulpverschaffende campagnes en instituten zeker geanalyseerd moet worden. De focus ligt nu nog te veel op de instellingen zelf, terwijl men zich beter eens zou richten tot de moeders. Wat dwingt een moeder om haar eigen kind zomaar te verlaten, zomaar af te staan aan een instelling waarvan iedereen met zijn eigen ogen kan zien dat de kinderen er wegkwijnen, er ten dode opgeschreven zijn? Wat bezielt zo een moeder? Alles toeschrijven aan armoede lijkt mij wat te gemakkelijk.

Didi

In de reportage zien we een 18-jarig meisje, Didi, dat buiten haar autisme nauwelijks verschilt van ons. Ze werd door haar moeder aan de instelling overgeleverd, maar hoopt snel terug naar huis te keren. Ze gelooft dat haar mama haar doodgraag ziet en schrijft haar brieven. Die blijven onbeantwoord, maar het meisje zegt dat haar moeder ze apprecieert. In werkelijkheid worden de brieven niet verzonden. Bovendien wordt ze wijsgemaakt dat haar moeder haar snel zal komen halen. Iedere dag is ze paraat om te vertrekken en hoopt ze dat het eindelijk zover is. Ze beseft niet dat ze voor altijd verlaten is. Waarom ze werd verlaten, wordt niet aangehaald.

Ik kan dan ook maar besluiten dat zolang de reële problematiek niet wordt aangepakt, elke hulpinjectie haar impact mist. Het probleem zal na een grondige analyse veel grootschaliger lijken en de oplossing zal denk ik een kwestie van jaren zijn, afhankelijk van het politieke, sociale en economische beleid in de regio. Maar krijgen we dat ooit te zien?

Voor wie de reportage nog eens wil bekijken: klik hier

Update: 

• Interessant om te lezen: het dossier van Het Nieuwsblad over de reportage.
• De hulporganisatie van Chris Dusauchoit: Help The Children

Je vais bien, ne t’en fais pas: Franse eenvoud die siert

8 femmes, L’ auberge espagnole, Le fabuleux destin d’Amélie Poulain, La haine, Un long dimanche de fiançailles, … het zijn allemaal Franse non-Hollywoodfilms met een eigenzinnig sfeertje die bij de meeste cinefielen wel een belletje doen rinkelen. Met Je vais bien, ne t’en fais pas heeft Philippe Lioret een film gemaakt die vlug in dat lijstje zal worden opgenomen.

 

Elise “Lili” Tellier (Mélanie Laurent)  is een negentienjarige meisje dat met haar ouders en haar tweelingbroer Loïc in een buitenwijk van Parijs woont. De film begint met de scène waarin Lili net terugkomt van Barcelona. Wat op het eerste gezicht een gezellig weerzien lijkt, wordt algauw het begin van een dramatisch verhaal.

Tweelingbroer Loïc is bij haar thuiskomst namelijk met de noorderzon verdwenen. Haar vader (Kad Merad) – die de ganse film de boeman speelt - heeft volgens het relaas van de moeder (Isabelle Renauld) een zoveelste harde woordenwisseling met de jongen gehad. Lili probeert haar broer meerdere keren te bellen, maar hij lijkt wel van de aardbol verdwenen.

Onbegrip, verdriet en totale wanhoop nemen vanaf dan de overmacht van Lili. Hoe kan haar broer haar zomaar in de steek laten, zonder nog iets van hem te laten horen? Dagen gaan voorbij en Lili heeft het lastiger en lastiger. Haar levenslust is verdwenen en ze krijgt bovendien geen hap voedsel meer door de keel. Ze takelt af en moet worden opgenomen in een psychiatrische instelling.

Op het moment dat ze ten dode is opgeschreven (na meer dan acht dagen niet te eten), komt er licht aan het einde van de tunnel. Loïc heeft haar een brief geschreven waarin hij zich verontschuldigt. Hij spuwt hun vader uit en zegt dat hij de oorzaak is van alles.

Vanaf dan krijgt Lili geregeld een brief van Loïc. Hij reist van hier naar ginder door Frankrijk en houdt zijn zus wat op de hoogte van zijn bezigheden. In iedere brief kleineert hij hun vader.

De brieven zijn Lili’s redding. Ze komt er langzaamaan weer bovenop en gaat op zoek naar haar broer. Een vruchtenloze zoektocht weliswaar, tot ze op een dag een toevallige, pijnlijke ontdekking doet.

Voormalig geluidstechnicus Philippe Lioret is met Je vais bien, ne t’en fais pas niet aan zijn proefstuk toe. In ‘93 startte hij zijn carrière als regisseur met de luchtige tragikomedie Tombés du ciel. Liefde werkte hij als thema verder uit in Mademoiselle (2000) en L’équipier (2004), met telkens Sandrine Bonnaire in de hoofdrol. Voor Je vais bien, ne t’en fais pas mocht revelatie Mélanie Laurent in de huid van Lili kruipen. Terecht, want ze zette een knappe acteerprestatie neer.

In Je vais bien, ne t’en fais pas benadert Lioret de liefde op een andere, originelere manier. Hij baseert zich hiervoor op het gelijknamige boek van de Franse schrijver Olivier Adam. Liefde is deze keer geen passie en lust tussen man en vrouw, maar de speciale onafscheidelijke band van een tweeling.

Lioret hanteert zoals in L’équipier een sobere, eenvoudige filmtechniek die het verhaal alleen maar ten goede komt. Zijn realistische en pure filmtechnische benadering van een op het eerste gezicht banaal Frans gezin, schept een gevoelige sfeer met een dramatische ondertoon. Dat alles wordt nog versterkt door de soundtrack (U-turn van Aaron), die als leidraad de stem van Loïc weergeeft.

Je vais bien, ne t’en fais pas zal door de echte actie- en Hollywoodlovers misschien als langdradig worden ervaren, maar zij die openstaan voor een orgineel, intigrerend en menselijk verhaal zullen in deze film zeker hun gading vinden.

Opener

Omdat eerste posts meestal vrij cliché zijn en niemand goed weet wat ermee aan te vangen, zal ik maar starten met een letterlijke opener: alle generieken van onze openbare omroep van 1953 tot nu.

Voila, dat is dan ook alweer gebeurd.